 |
| بۆ داگرتنی میتۆدهکه بهفایلی PDF پهنجه لهسهر وێنهکه دابگره |
وانەی کردەیی: 1
وانە: پەروەردەی ئیسلامی
بابەت: داوێن پاکی
میتۆد: میتۆدی سوکراتی
قۆناغ: ١٠
ئامادەکار: ئاری بکر خدر
لهلایهن مامۆستا فایهق سهعید ئاستی B پێدراوه
پێشەکی
· میتۆدی سوکراتی
ئەم شێوازە دەگەڕێنرێتەوە بۆ سوکرات فەیلەسوفی یۆنانی (461- 399 پ،ز) و یەکەم کەس بووە کە بەکاری هێناوە، ئەم شێوازە لەسەر دوو قۆناغ دامەزراوە: قۆناغی یەکەم قۆناغی (گاڵتەجاڕی) و دروستکردنی گومانە و لەڕێگەیەوە سوکرات بۆ ئەوەی ئەو دڵنیایی و بڕوایەی کەسەبارەت بەبابەتێک لە لای بەرامبەرەکەی هەیە بلەرزێنێت و گومانی بۆدروست بکات یان بەپێچەوانەوە ئەو دڵنیاییەی کەلەلای بەرامبەرەکەی هەیە سەبارەت بەبابەتێک کە پێی وایە هیچ بنەمایەکی نییە.
لەم میتۆدەدا سوکرات بە هێمنی و بە وردی بە لێکۆڵینەوە فەلسەفییەکاندا دەڕۆیشت، تا ڕێگایەکی دۆزیەوە کە بگاتە ئەو ئەنجامەی کە دەیەوێت. سۆکرات بە دەوری ئەسینا و شەقامەکانیدا دەسوڕایەوە و ئیدیعای نەفامی دەکرد و وای نیشان دەدا کە هەستی بە نەزانییەکەی وای لێکردووە بەدوای زانستدا بگەڕێت لە دەوروبەرەکەی.(جابر، ۲۰۱٤)
سوکرات لەم فەلسەفەیەیدا، بابەتێک یا پرسێکی تایبەت و دیاریکراوی دەستنیشان نەکردووە بۆ لێکۆڵینەوە و شیکردنەوە بەڵکو ئەو کێشەیەی کە دەیەوێت باسی بکات هەرکات لەسەر زاری بەرامبەرەکەیەوە دەرکەوتبێت دەرفەتەکەی قۆستۆتەوەو باسی کێشەکەی کردووە و لەگەڵ هاوەڵەکەی دیالۆگی کردووە و گفتوگۆ دەکات تا بۆ هاوەڵەکەی ڕوون دەبێتەوە، سوکراتیش درێژە بەم دیالۆگە دەدات تا دەگاتە ڕاستییەکی دامەزراو کە گومان و ڕەخنە و مشتومڕ ههڵناگرێت، پاشان لەگەڵ هاوڕێکەی دەگاتە قۆناغی پشتڕاستکردنەوەی بیرۆکەکان، و دوای نیشاندانی ڕادەی بێتوانایی خۆی بۆ دەرخستن و ئاشکراکردنی ڕاستییەکان بۆ بەرامبەرەکەی، دەست دەکات بە خستنە ڕووی پرسیارەکانی تر تا لەڕێگای وەڵامی ئەو پرسیارانەوە کەبەرامبەرەکەی دەیداتەوە ڕاستیەکە ڕوون ببێتەوە. لەم شێوازەوە بۆمان دەردەکەوێت کە سۆکرات بیرۆکەی بە بەرامبەرەکەی بەرهەم دەهێنا و بیرۆکەی لە دیالۆگێکەوە دروست دەکرد هەروەک چۆن دایکی سۆکرات کە مامان بوو یارمەتی ئافرەتە دووگیانەکانی دەدا بۆ لە دایک بوونی کۆرپەکانیان .
لێرەوە بۆمان ڕوون دەبێتەوە کە چۆن ئەو ژینگەیەی سوکرات تێیدا گەورە بووە زۆرترین کاریگەری لەسەر ئاراستەکردنی فەلسەفەکەی هەبووە.
قۆناغەکانی دیالۆگ
هەرکەسێک بیر لە میتۆدی سۆکرات بکاتەوە و وردببێتەوە، بۆی دەردەکەوێت کە قسەکەر بە سێ قۆناغی یەک لە دوای یەکدا تێدەپەڕێت:
یەکەم: قۆناغی دڵنیایی بێ بنەما، کە قۆناغێکە مەبەست لێی نیشاندانی نەزانین و غرور و لوت بەرزی
بەرامبەرەکەی و ئیدیعای زانست و قبوڵکردنی ئەوەی کە فڕێ دەدرێتە سەری بەبێ ئەوەی پەنا بۆ لۆژیک و سەلیقە ببات
سێیەم: قۆناغی دڵنیایی دوای گومان، کە قۆناغێکە کە مەبەست لێی ئەوەیە کە سەرلەنوێ لە بابەتەکە بکۆڵێتەوە و ئەو نموونانە بدۆزێتەوە کە حەقیقەت ڕوون دەکەنەوە و جیای دەکەنەوە لەوانی تر، و سەرنجی لێکچوون و جیاوازی نێوانیان بدەین، و گەیشتن بەپێناسەیەکی لۆژیکی گشتگیرکە گومانی تێدا نییە، خۆشییەکە لەسەر بنەمای تێگەیشتن، عەقڵانی، نەک لەسەر بنەمای باوەڕێکی بێهەڵوێست، (ئادمز) بە نموونەیەکی پراکتیکی سەرنجی لەسەر میتۆدی سۆکراتی داوە(جابر،۲۰۱٤)
ئەگەر ئەم شێوازە لە قوتابخانەکانی ئێستاماندا جێبەجێ بکەین، ئەوا وانەکە دەگۆڕێت بۆ دیالۆگی سەرنجڕاکێش کە تێیدا مامۆستا دادەبەزێت بۆ ئاستی خوێندکار، ئازادیی بۆ دەهێڵێتەوە بۆ دەربڕینی بۆچوونەکانی و نیشاندانی ئەوەی چی ڕوودەدات. بیری دەکردەوە، کۆنترۆڵی بیرکردنەوە و سەرنجی خۆی دەکرد بۆ ئەوەی ئاراستەی بکات بۆ ئەوەی کە دەیەوێت.
ئازادی و سادەکردنەوە و نەبوونی زۆرلەخۆکردن و چێژ لەم شێوازەدا وا دەکات بۆ منداڵانی بچووک گونجاو بێت، سەرباری ئەوسوودەی لەگەڵ گەورەکاندا هەیەتی، بەو پێیەی لەگۆڕانکاری تێدایە گەر بە سەرکەوتوویی لە وانەکاندا بەکاربهێنرێت کەلە جێبەجێکردنیدا پێویستمان بە لێهاتووی و تێڕوانینی دڵسۆزانە هەیە.
گونجاندنی شێوازەکە لەگەڵ پێداویستی سەردەم
سەرەڕای ئەو سوودانەی کە ئەم شێوازە دەتوانێت بەدەستی بهێنێت، وەک وروژاندنی بیرکردنەوەی گفتوگۆکار - فێرخواز - و هەوڵدان بۆ بەکارهێنانی زانیاری و زانیارییەکانی بۆ چارەسەرکردنی کێشەیەک یان دۆخێک کە پێشتر بە مێشکیدا نەهاتبوو، وەک ئەوەی بوار بۆ گفتوگۆی زارەکی لە نێوان قسەکەر و قسەکەردا، و سەرەڕای ئەو خۆشییەی کە قسەکەر - خوێندکار - لەوانەیە لە گەیشتن بە ڕاستی، یان ئەو بابەتە بدۆزێتەوە کە گفتوگۆکە بە دەوریدا دەسوڕێتەوە،
دەبێت ئاگاداری چەند خاڵێک بین لەوانە:
· ئەگەر مامۆستا لایەنێک بێت لەگفتوگۆکەدا ئەوە فێرخوازەکان بەو چاوەوە لێی دەڕوانن کە سەرچاوەی زانستە و زیاتر لە چاوپێکەوتنکار یان فێرخواز دەزانێت، کە وا لە فێرخواز دەکات لە هەندێک بارودۆخدا هەست بە نائومێدی و شکست بکات و ئەو هەستە بێهیواکەرەی کە هاوڕێیەتی دەکات، بەتایبەتی ئەگەر بێتوانایی فێرخواز پەیوەست بێت بە سزادان لەلایەن مامۆستاوە،
· مامۆستا دەتوانێت سوود لە شێوازی گفتوگۆ لە ئاستە تەمەنییە جیاوازەکانی خوێندکاردا وەربگرێت ئەگەر پرسەکانی دیالۆگ بکاتە نێو ئەو پرسانەی کە دەکرێت مێشکی قوتابی یان خوێندکار ڕێنمایی بکرێت بۆ چارەسەرکردن و گەیشتن بە ئەنجامێکی دڵخۆشکەر، لانیکەم ڕووی زۆربەی پرسیارەکان ئاراستەی خوێندکاری بچووکتر یان گەورەتر دەکرێن، بەم شێوەیە فێرخواز ناتوانێت هەست بە نەفامی بکات، بەڵکو هەست بکات کە دەزانێت، بەڵام ڕەنگە هەموو شتێک نەزانێت و ئەمەش سروشتی و لۆژیکییە بۆ خوێندکار، بۆ مامۆستا، تەنانەت بۆ جیهانیش بە هەمان شێوە.
· مامۆستا لەم حاڵەتەدا هاوشان لەگەڵ نوێترین تیۆرییە پەروەردەییەکان کە توانا هزرییەکانی خوێندکاران هان دەدەن و ڕووبەڕووی کێشەیەکی ڕاستەقینە دەبنەوە، لەناو مێشکیان و کۆگای زانیارییەکانیاندا دەگەڕێن بۆ چارەسەری بۆی، بەم شێوەیە زۆربەی شێوازە ناسراوەکانی فێرکردن بەکاردەهێنن: (ئیستدلالکردن) بەڵگەهێنانەوە، پێوانەکردن، خوێندنەوەیی (استقراء- ڕێگای لەبەشەوە بۆ گشتی هێربارت)، چارەسەرکردنی کێشەکان، گفتوگۆ و بەستنەوەی ئەنجامەکان بە پێشەکی یان هۆکارەکان، گۆڕانکارییەکی لەو شێوەیە لە شێوازی گفتوگۆدا ئاڕاستەمان دەکات بەرەو گەیشتن بەو سوودە گەورانەی کە ئەم شێوازە لە بنەڕەتدا لەسەری بنیات نراوە!
· ڕەنگە یەکێک لە سادەترین ئەتەکێتەکانی دیالۆگ ئەوە بێت کە قسەکەر ڕێز لە مێشکی ئەو کەسانە بگرێت کە چاوپێکەوتنیان لەگەڵ دەکات، هەروەک چۆن ڕێز لە هەست و بارودۆخی دەروونیان دەگرێت، وەک چۆن قسەکەرەکان لە ڕووی دەروونی، کۆمەڵایەتی، پەروەردەیی، لە یەک ئاستدا نین، و لایەنە دەروونییەکان، و هەموویان مافی ئەوەیان هەیە لە گفتوگۆکەدا بدۆزنەوە کە حەزیان لە چییە، مەیلیان بۆ چییە و دەتوانن بەشداری چی بکەن باشترین ڕێگاکان بۆ هاندانی ئەوان بۆ بەشداریکردن تێیدا. لەو شوێنانەی کە قسەکەر یان مامۆستا چوارچێوەیەکی دیاریکراو بۆ ئەو پرسە یان ئەو پرسانە دادەنێت کە لە ڕۆژێکی دیاریکراودا باسی دەکەن، ئەو ڕێنمایییان دەکات بۆ ئەو ئاماژە و سەرچاوە و ئامرازانەی کە دەتوانن ئاماژەیان پێبکەن بۆ ئەوەی بابەتەکەی دیالۆگی داهاتوو ئامادە بکەن و هیچ زیانێکی نییە لە تاقیکردنەوەی ئەوەی کە ئایا لە ڕاستیدا خۆیان بۆ دیالۆگەکە ئامادە کردووە یان نا پێش دەستپێکردنی، بۆ ئەوەی یارمەتیان بدات هەست بکەن سەرکەوتوو بن تێیدا.
میتۆدی سوکراتی بۆ پۆلی گەورە
ئەکادیمیا نێودەوڵەتییەکانی ڕاهێنان لە جیهاندا جەخت لەوەدەکەنەوە کە ژمارەی بەشداربووان لە ٢٥ کەس زیاتر نەبێت لە هۆڵێکی ڕاهێناندا، ئەمە بۆ بوواری پەروەردە و فێرکردنیش هەرڕاستە و لە ئەگەری بوونی ژمارەیەکی زیاتر لەو ڕێژەیە لەپۆلی خوێندندا ئەگەر لەتوانادابوو هۆڵێک لە خوێندنگەدا بۆ ئەو مەبەستە تەرخان بکرێت بە پێچەوانەوە عەرەب گوتەنی (مالا یدرک کلە لایترک جلە) هەربۆیە ئانا پیلگرین کە توێژەر و پسپۆڕێکە لە پێگەیاندنی مامۆستایان بۆ چارەسەر کردنی وەها کێشەیەک چوار بژاردەی داناوە: (سەعید، ٢٠٢٢)
· ڕاهاتنی فێرخوازەکان لە سەر گفتو گۆکردن و ڕێزگرتنی ڕای بەرامبەر وقسە پێنەبڕین و لەجیاتی تووڕەبوون و هەڵچوون پەنا بردنە بەر بەڵگە و نموونەی زیندوو.
· بەبەها کردنی داوێن پاکی لەلای خوێندکارەکان، چونکە هەرکات ڕەوشت و سیفەتێک بووە بەها لە نێو کۆمەڵگادا ئەو کات بەبێ بوونی چاو دێرێش تاکەکان پارێزگاری لێ دەکەن.
قۆناغەکانی کارکردن بەم میتۆدە چوار قۆناغە و هەرقۆناغێکیش لەچەند هەنگاوێک پێکدێت بەم جۆرە:
· ڕۆژێک یان چەند ڕۆژێک پێشتر خوێندکارەکان ئاگادار دەکەم وانەی(٢٩) بەناونیشانی گرنگترین ئەو هۆکارانەی دەبنە مایەی پاراستنی داوێنپاکی هەرزەکار لاپەڕە (١٠٦و ١٠٧) بەمیتۆدی سوکراتی دەخوێنین.
· شوێن: هەمان پۆلی خۆیان، هەروەها کات و شوێن و وانەی چەندەمە جەختی لەسەر دەکەمەوە.
· خوێندکارەکان ئاگادار دەکەم کە بەوردی و زیاتر لەجارێک و لەچەند کاتێکی جیاوازدا بخوێننەوە و سەرنجەکانی خۆیان یاداشت بکەن و هێڵ بەژێر دێڕە گرنگەکاندا بهێنن و پەرتوکی وانە کەیان پێبێت لە کاتی گفتوگۆکەدا، هەروەها ئەگەر بتوانن بەڵگە و نمونە لەسەر هەرخاڵیک هەبێت یاداشتی بکەن و ئامادەبن بۆ ڕای پێچەوانە و هەرکەسێش هاوڕانییە لەسەر بابەتەک و ڕای پێچەوانەی هەیە بابەڵگە ئامادەبکات.
قۆناعی دووەم: پێش سیمینار
· هەموو یەکێک دەبێت ئامانجێک بۆخۆی دیاری بکات (ئەم هەنگاوە مەرج نییە هەبێت بەڵام لە قۆناعە بەراییەکاندا مامۆستایان دەیکەن) بۆنمونە:
- لەم دایەلۆگەدا زیاتر لەجارێک بەشداری دەکەم.
- هەوڵدەدەم بۆ چوونەکانم بە ئایەت و فەرموودە و قسەی زانایان لەو بووارەدا پشت ڕاست بکەمەوە، بۆ خاوەنانی ڕای پێچەوانەش بەهامان شێوە.
· بەشداربوان بە گشتی دەبێت ئامانجێک بۆ خۆیان دیاری بکەن بۆ نموونە:
- ڕێز لەبۆچوونە جیاوەزەکان بگرن.
- لەدوای ڕوخسەت وەرگرتن قسە بکەن.
- بۆ ئاسان کردنی ڕێگای نووسینی ئامانجەکان پۆلەکە دەکەم بە سێ گرووپ و داوایان لێدەکەم کە هەر گرووپە کۆمەڵێک خاڵ دیاری بکەن و لەسەر پەڕەیەکی () بینووسن و لەپشت خۆیانەوە هەڵی بواسن بۆنمونە:
+ قسە بە هاوڕێکانم نابڕم.
بەبەها کردنی داوێن پاکی لەلای خوێندکارەکان، چونکە هەرکات ڕەوشت و سیفەتێک بووە بەها لە نێو کۆمەڵگادا ئەو کات بەبێ بوونی چاو دێرێش تاکەکان پارێزگاری لێ دەکەن.
پرسیاری دەستپێک
· مامۆستا بەپرسیارێکی ئاسان دەست پێدەکات بەجۆرێک کە زۆربەی خوێندکارەکان بیزانن و حەز بە وەڵامدانەوەی بکەن و پەیوەندی بە بابەتی پێشووەوە هەبێت.
پ خ: پرسیاری خوێندکار
و پ خ:وەڵامی پرسیاری خوێندکار
دەستپێک : ٥خولەک
پ م: وانەی پێشوو لەسەر پێکهێنانی خێزان قسەمان کردهەریەکە لە ئێوە ناوی چەند پشتی خۆی دەزاانێت؟
و پ خ: ٧ پشت.
پ م: لەوانەیە بپرسن مامۆستا بۆ وەها پرسیارێکی کرد؟ دەزانن لەم جیهانەدا لەهەندێ لە کۆميڵگاکاندا تاکەکانی تەنها ناوی
خۆیو باوکی دەزانێت ! بۆچی؟ بەتایبەت کۆمەڵگا پیرەکان،.
پ م: داوێن پیسی ییە؟ و کاریگەرییەکانی چین؟
و پ خ:سەرچاوەی کۆمەڵێک نەخۆشی چارەسەر نەکراوە کە زۆرێک لە کۆمەڵگاکان پێوەی دەناڵێن.
و پ خ: بەڵگەت چیە هاوڕێ گیان؟هاوڕێ گیان لەو کۆمەڵگایانەدا منداڵ و نەوەیان کەمە بە هۆی سنووردارکردنەوە یە نەک
بەد ڕەوشتی، بەدڕەوشتی لای ئێمە بەدڕەوشتییە لای ئەوان ئازادیی تاکە، گەر بەدڕەوشتیش ناوی بهێنین ئەدی لای
ئێمەش بەدڕەوشتی هەیە، ئەرێ وانییە؟ ...... دەبڵێن وایە. ...کەس هەیە چاو لەو ڕاستییە بقوچێنێت؟
و پ خ:هاوڕێ گیان کەس نکوڵی لە بوونی داوێن پیسی ناکات لە لای خۆمان بەڵام ئایا بەو ئەندازەیەی ئەو وڵاتانەیە کە بە
یاسا ڕێگای پێبدرێت و وەک ئازادییەک سەیر بکرێت؟
و پ خ:ئەو هاوڕێیەمان لەوەدا ڕاستدەکات چ داوێنپیسی و چ سنووردارکردن هەر یەکەیان بەجیا هۆکارێکن بۆ پیربوونی
کۆمەڵگا نەک هەموو هۆکارەکان بن. بەڵام ئایا ئەوان کەلە ڕووی تەکنەلۆجیاوە پێشکەوتوون بە هۆی داوێن
پیسییەوەیە کەوەک ئازادی تاکەکەسی لێی دەڕوانن و دواکەوتنی ئێمەش بەهۆی داوێن پاکییەوەیە.
هەیانە لەڕووی تەکنەلۆجیا و خۆ بەڕێوە بردن و خۆشگوزەرانی و پێشکەوتنی زانستی و سەروەری یاساوە )
و پ خ:کەواتە یەکێک فاکتەرەکانی پاراستنی کۆمەڵگا لەو دەردانە پارێزگاریمانە لە داوێن پاکی. ئەی چۆن پارێزگاری لەداوێن
پاکی بکەین؟
و پ خ:هەڵبژاردنی هاوڕێی باش، سەروەرمان دەفەرموێت: هاوڕێ لەسەر دینی هاوڕێکەیەتی.خوای گەورەش دەربارەی
خراپەکاران ئەو دیمەنی پەشیمانییەمان بۆ دەخاتەڕوو.(ياليتني لم اتخذ فلانا خليلا)واتاخۆزگە فڵان کەسم نەدەگرت
بەهاوڕێزز
و پ خ: هاوڕیان خۆشویستنی خوا و هەستکردن بە چاودێری خودا بەجۆرێک کاریگەری دەبێت کە پێویست بەکامێرای
چاودێری و چاودێری پۆلیسیش ناکات، کە خودامان خۆشویست فەرمانەکانی و فەرمانی داوێن پاکیش دەبێتە بەها
لامان. هەروەک خاوێنی کەبووە بەها کەسێش لێت نەپرسێتەوە هیچ فڕێ نادەیتە سەر شەقام.
و پ خ: بۆ وەڵامی ئەوە من دەڵێم نمونەی کەسێک و گشتاندنی هەڵەیە. بەشێوەیەکی گشتی کەسانێک کە باوەڕیان بە خوداو
هێچ دین و یاساو ڕێسایەک نەبێت ئەگەری گرفتاربوونی بە داوێن پیسی زیاترە، ئنجا گریمان ئەگەر موسڵمانێک
ئەگەری گرفتاربوونی بەداوێن پیسی لەسەدا ٦٠ بێت ئەوا کەسێکی تر کە پابەندی ئیسلام یائاین بە گشتی نەبێت
ئەگەری گرفتاربوونی زیاترە، هەروەها ئاینی ئیسلام ئاینێکی میسالی نییەو ئەو سزایەی بۆ داوێن پیسی دایناوە نەی
وتووە بۆ موسڵمان نییەو موسڵمان هەرگیز ئەو هەڵەیە ناکات.
بەرپرسیاریەتی) تائێستا ئاماژەتان پێنەداوە ، منیش تێنەگەشتم چ پەیوەندییەکی هەیە؟
و پ خ: پرسیارێکی جوانە، کۆمەڵگا لە تاکەکانی پێکدێت، کۆمەڵگای دروستیش ئەو کۆمەڵگایەیەکە تاکەکانی دروستن، هەر
بۆیە داوێن پاکی هەستکردنی بەرپرسیارێتی تاکە بەرامبەر بەخۆی و خێزانەکەی و هەمیش کۆمەڵگاکەی .
بۆ پاراستنی داوێن پاکی.
لەخۆراکی حەرام.
حەرام پەیوەندی چییە بە داوێن پیسییەوە تاخۆمانی لێ بپارێزین؟
و پ خ:بەگشتی مرۆڤ کە سنورێکی خودای شکاند ئەوە شکاندنی سنورێکی تری بەلاوە ئاسان دەبێت، ئەمە خاڵێک، خاڵێکی
تر مرۆڤ ئەگەر بە خواردنەوەیەکی حەرام خۆی بێ هۆشکرد ئەگەری تووشبوونی بە گوناهێکی تر زیاترە، هەروەها
وەک هەندێک لەزانایان بۆ نموونە خواردنی گۆشتی جۆرە ئاژەڵێک بەبەردەوامی کاریگەردەبێت بە گوێزرانەوەی
سیفەتەکانی بۆ بەکارهێنەر وەک خواردنی گۆشتی بەراز، هەر بۆیە شارەزایانی پزیشکی تەواوکاری هۆشداری دەدەن
لە خواردنی پەلەوەری کێڵگەکان بەتایبەتی مریشکی کێڵگە کەلای خۆمان بە مریشکی دەواجن ناسراوە.
دەبێت.
لێکردووە.
خوای گەورە دەفەرموێت (فذكر فإن الذكرى تنفع المؤمنين).
· چەند خوێندکارێک لێی ڕاست دەبنەوە و قسەکەی بەبێڕێزی و گاڵتە پێکردن لێکدەدەنەوە، هەندێکیش پێدەکەنن ،مامۆستا بۆ ئەوەی ئاڕاستەی گفتو گۆ کەەە لە ئامانجی خۆی لانەدات بە پرسیارێک گفتو گۆکە دەخاتەوە سەر ڕاستە شەقامی خۆی و دەپرسێت:
پ م:ئارام بن برایەتی و هاوڕێیەتی و ڕێز پێشێل مەکەن، هەمیشە گومانی باش بەیەکتر بەرن لەوانەیە ویستبێتی خەندەیەک بخاتە سەر لێوتان، ئێستا بیر لەوە بکەنەوە مرۆڤ کە کاتی دەست بەتاڵی زۆربوو تەنانەت لەوانەیە کورد گوتەنی شەڕی پێ باشتر بێت، ئەوکات چار چییە؟
و پ خ: پڕکردنەوەی کاتی بەتاڵ بە کاری داهێنەرانە.
و پ خ: کاری داهێنەرانە وەک:
· ئامادەکردنی هۆکاری هێنانەدی لێهاتویی و بەهرەکانت.
· دۆزینەوەو فێربوونی ئەو ڕێگایانەی کە بەهرەو لێهاتوییەکانی گەشە پێ دەدەن.
· دروستکردنی کێبڕکێ.
شۆخی ناکەم و بەڕاستمە؟
و پ خ: مرۆڤ لەکاتی سەرقاڵی و داهێناندا کەمتر بیری بۆ ئەو جۆرە کارانە دەچێت، بەڵام ئێمەش ناڵێین بەتەنه خاڵی هەشتەم
گرنتی ئەو پاراستنا دەدات، هەموو خاڵەکان بەیەکەوە گرنگن. بۆ نمونە تۆ لەکاتی دەست بەتاڵی خەیاڵت دەڕوات یان
لەکاتی وەرزش و ماندوو بوون؟ ئنجا ئەگەر بەتەنها خاڵێکیش بمانەوێت خۆمان بپارێزین وەک ئەوە وایە بەتەنها
ئامۆژگارییەکی مامۆستا بمانەوێت سەرکەوتوو بین لە خوێندن.
· فێربوونی قورئان و خوێندنەوەی و لەبەر کردنی.
· فێربوونی عیبادەت و سوننەتەکان.
· خوێندنەوەی ژیاننامەی پێغەمبەران.
· فێربوونی زمان.
· فێربوونی کۆمپیوتەر و ئەنتەرنێت.
· وەرزش.
· سەردانی کۆمەڵایەتی.
پ م: گرنگترین ئەو هۆکارانە چین کە دەبنە مایەی پاراستنی داوێن پاکی هەرزەکار؟
و خ: بونی په یوه ندییه کی خوشه ویستی به هێز له گه ڵ خودای گه وره.
و خ: هه لبژاردنی هاوریی باش.
و خ: هوشیاربیت که جه سته ی بو شتی خراپ به كارنه هینیت و سه یری ئه و شتانه نه کات که حه رامن یان ئه ندامه کانی له شتی نادروست بپاریزیت و ئاگاداری نه خوشییه سیکسییه كان بیت که ئه مرو له نه خوشيه بلاوه ترسناكه كانن. هوشیاربیت که جه سته ی بو شتی خراپ به كارنه هینیت و سه یری ئه و شتانه نه کات که حه رامن یان ئه ندامه کانی له شتی نادروست بپارێزیت و ئاگاداری نه خۆشییه سێکسییه كان بێت که ئه مڕۆ له نه خۆشيه بڵاوه ترسناكه كانن.
و خ:خواردنی حەڵاڵ.
و خ:هاندانی ڕەوشتی باش.
لەم قۆناغدا دەستخۆشی لە خوێندکارەکان دەکەم کە بەسەرکەوتوویی و بێ دەمارگیری و بەڕێزەوە گفتووگۆکەیان ئەنجامدا و دڵنیایان دەکەمەوە کە ئامانجی سەرەکی ئێمە کە ڕاهاتنە لەسەر گفتوگۆ و قبوڵکردنی ڕای بەرامبەر هاتۆتە دی و لە و هۆکارانەش گەیشتین کە ديبنە مایەی پاراستنی داوێن پاکی.
- جابر، ولیداحمد، (۲۰۱٤) طرق
تدریس العامة تخطیطها وتطبیقاتها التربوية،ط٦، دارالفكر، عمان-الاردن.
- سەعید، فایەق(٢٠٢٢) دیداکتیکی گشتی لە قۆناغی پێش خوێندنگەوە بۆ زانکۆ،بەرگی٢،چ١
ليست هناك تعليقات:
إرسال تعليق